Beth Allwch chi ei Wneud
Mae'r canllawiau byr hyn yn esbonio'r prif risgiau yn Ne Cymru a'r camau syml y gallwch eu cymryd i baratoi ar eu cyfer.
Dewiswch risg o'r opsiynau isod i weld mwy o fanylion:
Llifogydd
Beth mae hyn yn ei olygu:
Gall glaw trwm, llanw uchel neu ddraeniau blocio achosi llifogydd o afonydd, y môr neu ddŵr wyneb. Gall llifogydd ddigwydd yn gyflym a gall effeithio ar gartrefi, ffyrdd a phŵer.
Beth allwch chi ei wneud nawr:
- Dysgwch a yw eich cartref neu'ch gwaith mewn ardal sydd mewn perygl llifogydd a chofrestrwch i gael rhybuddion llifogydd gan Cyfoeth Naturiol Cymru.
- Symudwch bethau gwerthfawr a dogfennau pwysig i fyny'r grisiau os rhagwelir glaw trwm.
- Trefnwch yr yswiriant cywir. Cadwch luniau o eitemau allweddol.
- Gwnewch gynllun llifogydd syml: ble byddwch chi'n mynd, sut y byddwch chi'n cyrraedd yno a phwy y byddwch chi'n cysylltu â nhw.
Yn Ystod Llifogydd:
- Arhoswch allan o ddŵr llifogydd. Gall fod yn gyflym, yn oer ac yn cuddio peryglon.
- Diffoddwch nwy, dŵr a thrydan os gallwch chi wneud hynny'n ddiogel.
- Peidiwch â gyrru trwy ddŵr llifogydd. Dewch o hyd i lwybr arall.
- Os dywedir wrthych am adael eich cartref, gwnewch hynny ar unwaith.
Ar ôl Llifogydd:
- Osgowch ddefnyddio eitemau trydanol nes eu bod wedi'u gwirio.
- Gwisgwch fenig a golchwch ddwylo ar ôl glanhau. Gall dŵr llifogydd fod yn fudr.
- Siaradwch â'ch yswiriwr cyn gynted ag y gallwch.
Tywydd garw
Beth mae hyn yn ei olygu:
Gall tywydd garw niweidio adeiladau, effeithio ar deithio a thorri pŵer. Nid tywydd oer iawn yn unig sy'n gallu bod yn beryglus. Gall gwres fod yn beryglus i bobl hŷn, babanod a phobl â chyflyrau iechyd.
Beth allwch chi ei wneud nawr:
- Gwiriwch rybuddion tywydd a dilynwch gyngor teithio.
- Paratowch eich car: tanwydd, dillad cynnes, dŵr, byrbrydau, gwefrydd ffôn a thortsh.
- Clymwch eitemau rhydd y tu allan i’ch cartref i’w diogelu cyn storm.
- Mewn tywydd poeth: yfwch ddŵr, cadwch yn oer dan do, galwch heibio ar gymdogion.
Symudiad Tir (gan gynnwys tomenni glo)
Beth mae hyn yn ei olygu:
Mae gan Dde Cymru hen domenni glo a thir serth. Gall glaw trwm iawn weithiau wneud i'r ddaear symud. Mae hyn yn brin, ond gall fod yn ddifrifol.
Beth allwch chi ei wneud nawr:
- Dilynwch ddiweddariadau lleol a’r ffyrdd sydd ar gau.
- Os ydych chi'n byw ger tomen lo neu lethr serth, gwnewch gynllun gadael adeilad ar gyfer eich cartref.
- Os dywedir wrthych am adael, ewch ar unwaith. Helpwch unrhyw un sydd angen cymorth os yw'n ddiogel gwneud hynny.
Colli Cyfleustodau (pŵer, dŵr, nwy, cyfathrebu)
Beth mae hyn yn ei olygu:
Gall toriadau pŵer byr neu broblemau dŵr ddigwydd ar unrhyw adeg. Mae toriadau hirach yn llai cyffredin ond gallant effeithio ar wresogi, coginio, taliadau a chysylltiad ag eraill.
Beth allwch chi ei wneud nawr:
- Cadwch cit bach: tortsh, batris neu dortsh weindio, pecyn batri ar gyfer eich ffôn, potel o ddŵr a rhywfaint o fwyd tun.
- Gwybod sut i ddiffodd dŵr, nwy a thrydan yn eich cartref.
- Ysgrifennwch rifau ffôn pwysig rhag ofn i'ch ffôn symudol redeg allan o bŵer.
- Galwch ar gymdogion a allai fod angen help.
Clefydau heintus a Phandemig
Beth mae hyn yn ei olygu:
Gall salwch ledaenu rhwng pobl. Mae'r rhan fwyaf yn cael eu rheoli'n dda, ond weithiau mae achosion yn lledaenu'n eang. Gall hyn amharu ar ysgolion, gwaith a gwasanaethau iechyd.
Beth allwch chi ei wneud nawr:
- Dilynwch gyngor gan Iechyd Cyhoeddus Cymru a GIG Cymru.
- Sicrhewch eich bod wedi cael y brechiadau diweddaraf. Mynnwch y brechlyn ffliw tymhorol os ydych chi'n gymwys.
- Wash hands regularly. Cover coughs and sneezes. Use tissues and bin them.
- If you feel unwell, stay at home and avoid people who may be more at risk.
Bygythiadau Maleisus (terfysgaeth a seiber)
Beth mae hyn yn ei olygu:
Er eu bod yn brin iawn, gall ymosodiadau fel hyn ddigwydd. Gall camau syml helpu i'ch cadw'n ddiogel mewn mannau cyhoeddus ac ar-lein.
Beth allwch chi ei wneud nawr:
- Mewn ymosodiad terfysgol: RHEDWCH i le diogel. CUDDIWCH os na allwch redeg. DYWEDWCH wrth yr heddlu pan mae'n ddiogel i wneud hynny.
- Ar-lein: defnyddiwch gyfrineiriau cryf, trowch ddilysu dau ffactor ymlaen a byddwch yn wyliadwrus o negeseuon e-bost a dolenni amheus.
Byddwch yn Barod gartref: cit a chynllun syml
- Rhestr o rifau ffôn allweddol (teulu, cymdogion, meddyg teulu).
- Copïau o ddogfennau pwysig wedi'u cadw'n ddiogel.
- Pecyn cymorth cyntaf a meddyginiaethau rheolaidd.
- Radio (batri neu weindio) a thortsh.
- Dillad cynnes a blancedi.
- Potel o ddŵr a bwyd parod i'w fwyta.
- Cyflenwadau anifeiliaid anwes os oes angen.
- Cytunwch sut y bydd eich cartref yn cadw mewn cysylltiad mewn argyfwng. Penderfynwch ar le diogel i gwrdd os ydych chi'n gwahanu.
Ble i gael y cyngor diweddaraf
- Rhybuddion tywydd: Swyddfa Dywydd.
- Rhybuddion a chyngor llifogydd: Cyfoeth Naturiol Cymru.
- Cyngor ar iechyd ac achosion o haint: Iechyd Cyhoeddus Cymru.
- Toriadau pŵer: ffoniwch 105 (am ddim).
- Argyfyngau nwy: ffoniwch 0800 111 999.
Os oes angen help ychwanegol arnoch, cysylltwch â'ch cyngor lleol. Mewn argyfwng, dilynwch gyfarwyddiadau'r gwasanaethau brys bob amser.